Badania naukowe
Edukacja interkulturowa i obywatelska

Dynamiczne zmiany, których jesteśmy świadkami nie tylko na scenie geopolitycznej, ale również w wymiarze nowych technologii, doprowadziły do zintensyfikowania naszych kontaktów i interakcji z innymi. Jednym z głównych celów edukacji interkulturowej jest prowadzenie dialogu, wzajemne uczenie się i szukanie obopólnych korzyści z kontaktów między reprezentantami poszczególnych kultur i wspólnot. Rozbudzanie świadomości kulturowej, kwestionowanie etnocentrycznych postaw, zachęcanie do krytycznej refleksji – są to jedne z wielu aspektów rozwijania kompetencji interkulturowej. W praktyce implementacja założeń edukacji interkulturowej nie jest jednak oczywista. Tym w jaki sposób zachęcić uczniów języków obcych do krytycznej refleksji nad własną kulturą i kulturą Innych zajmuje się w swojej pracy naukowej dr Agata Wolanin.
Link do publikacji: http://www.wydawnictwoup.pl/992/The-complexity-of-critical-cultural-awareness-in-L2-education-From-theory-to-practice.html
Link do publikacji: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-66022-2_11
Link do publikacji: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/n/article/view/19260
obraz z darmowego dostępu iStock
Różnice indywidualne

Różnicami indywidualnymi w przyswajaniu języka obcego interesuje się dr Katarzyna Nosidlak.
Zapraszamy do kontaktu!
Nauczanie wczesnoszkolne i w przedszkolu

Przyswajanie języków obcych przez dzieci; Psycho- i socjolingwistyczne aspekty dwujęzyczności i wielojęzyczności, społeczno-pedagogiczne czynniki wpływające na efektywność nauczania, polityka edukacyjna i językowa, kształcenie i rozwój zawodowy nauczycieli.
Badania na ten temat prowadzi dr hab. Joanna Rokita-Jaśkow, prof UP (grant NCN 2011-2014: ‚Wczesny start językowy – wyraz aspiracji edukacyjnych rodziców czy realizacja polityki różnojęzyczności?’).
Dziedziną tą zajmuje się również dr Werona Król-Gierat i dr Katarzyna Nosidlak.
Link do publikacji: http://www.wydawnictwoup.pl/374/Foreign-language-learning-at-pre-primary-level-Parental-aspirations-and-educational-practice.html
Link do publikacji: http://www.wydawnictwoup.pl/865/Nauczanie-dzieci-jezykow-obcych-Globalne-wyzwania–lokalne-rozwiazania.html
Dobrostan (wellbeing)

Jednym z obszarów badań rozwijanych w Katedrze Dydaktyki Języka Angielskiego są studia nad dobrostanem w edukacji językowej. Projekt „ENGAGE for Well-being: Enhancing Next Gen AI and XR Augmented Education and Global Expertise to Foster Well-being”, realizowany przez dr Sabinę Nowak (kierownik projektu) we współpracy z dr Weroną Król-Gierat, dr Katarzyną Moreną oraz dr Dominiką Chrobak, a także partnerami z Polski i zagranicy (USA i Turcja) w Instytucie Filologii Angielskiej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (IDUB 02), koncentruje się na analizie dobrostanu w edukacji języka angielskiego jako obcego. W ramach grantu zrealizowano wizytę badawczą w Stanach Zjednoczonych, finansowaną ze środków programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza.
W ramach projektu dr Sabina Nowak wzięła udział w międzynarodowej konferencji Bridging Well-Being and (Teacher) Education: A Globalised Perspective to Science Diplomacy (23–26 lutego 2026, Nowy Jork), która odbyła się w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz na kampusie Teachers College, Columbia University.
Projekt obejmuje badania nad dobrostanem nauczycieli i uczących się języka angielskiego jako obcego (EFL), ze szczególnym uwzględnieniem czynników psychologicznych i społeczno-emocjonalnych, takich jak regulacja emocji, poczucie własnej skuteczności czy wartości kulturowe. Analizowane jest również wykorzystanie nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji (AI) oraz środowisk immersyjnych XR/VR, w rozwijaniu empatycznej komunikacji językowej, redukcji lęku językowego oraz wspieraniu bardziej inkluzywnej i refleksyjnej edukacji językowej.
Link do publikacji:
- Kaplan-Rakowski, R. & Nowak, S. A. (2025). Virtual reality relaxation as a strategy for coping with foreign language anxiety. In Y. Choubsaz, P. Díez-Arcón, A. Gimeno-Sanz, V. Morgana, A. C. Murphy & F. L. Seracini (Eds.), Advancing CALL: New research agendas – EUROCALL 2025 Short Papers. https://doi.org/10.4995/EuroCALL2025.2025.21235
- Szulc-Kurpaska, M. & Nowak, S. (2024). Can We Modify Teacher Mindsets: Towards Well-being in Education. Theory and Practice of Second Language Acquisition. 10(2),http://journals.us.edu.pl/index.php/TAPSLA/article/view/13280/13767
- Nowak, S. A. i Szulc-Kurpaska, M. (2022). W kierunku dobrostanu (ang. wellbeing) przyszłych nauczycieli języków obcych. Języki Obce w Szkole. Numer 2/2022.https://jows.pl/artykuly/w-kierunku-dobrostanu-przyszlych-nauczycieli-jezykow-obcych
Specjalne potrzeby edukacyjne

Rodzice i nauczyciele obserwują w szkołach wrastającą liczbę uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Naszym zadaniem jest stworzenie uczniom warunków szkolnych pozwalających kompensować trudności w nauce przy jednoczesnym rozpoznawaniu i wspieraniu ich uzdolnień. W celu umożliwienia im pełnego dostępu do edukacji potrzebne jest wsparcie ze strony wykwalifikowanych nauczycieli, którzy potrafią rozpoznać indywidualne potrzeby ucznia i dopasować metody nauczania do specyficznych potrzeb swoich uczniów. Jak skutecznie uczyć języka angielskiego uczniów z dysleksją, autyzmem, ADHD i innymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi?
Badania na ten temat prowadzą dr Werona Król-Gierat.http://www.wydawnictwoup.pl/848/Teaching-English-to-Children-with-Special-Educational-Needs.html
CLIL – Zintegrowane kształcenie językowo-przedmiotowe

Zintegrowanym kształceniem językowo-przedmiotowym (CLIL – Content and Language Integrated Learning) interesuje się dr Sabina Nowak.
Głównym założeniem tego podejścia do uczenia się jest zdobywanie wiedzy przedmiotowej przy jednoczesnym nabywaniu umiejętności językowych. Metoda ta może być efektywnie stosowana na różnych poziomach edukacji – od szkoły podstawowej do wyższej. Nauczyciele pracujący poprzez integrację języka i przedmiotu zauważają wiele korzyści z wprowadzenia CLIL w kształceniu. Do głównych korzyści można zaliczyć:
- zdobywanie wiedzy i umiejętności z różnych dziedzin w obcych językach
- umożliwienie częstszego obcowania z językiem obcym
- rozwijanie zainteresowań wielojęzycznością
- nabywanie języka fachowego (z danego przedmiotu)
- różnicowanie form i metod pracy
- refleksja i refleksyjna praktyka
- poszerzanie kompetencji komunikacyjnych w różnych kontekstach
- wzrost motywacji do uczenia się
- skrócenie czasu pracy na osobne uczenie się języka i treści przedmiotowych
Link do publikacji:http://www.wydawnictwoup.pl/843/Refleksja-w-ksztalceniu-jezykowym-Zastosowanie-dziennikow-w-nauczaniu-zorientowanym-na-dzialanie.html
Dwu- i wielojęzyczność

Jest to zainteresowanie badawcze prof. Joanny Rokity-Jaśkow oraz dr Agaty Wolanin, dr Katarzyny Nosidlak i dr Werony Król-Gierat.
Pojawienie się uczniów migrantów w polskiej szkole jest tematem badań zespołu badawczego pod kierunkiem prof. UP Joanny Rokity-Jaśkow w składzie: dr Agata Wolanin, dr Werona Król-Gierat, dr Katarzyna Nosidlak. Jego wyniki właśnie ukazały się w prestiżowym czasopiśmie International Journal of Bilingualism and Bilingual Education. Zachęcamy do lektury. (Dostęp z Bazy UP) lub poprzez kontakt do Autorek. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13670050.2022.2114788
Projekt: „Get Ready for Schools” https://eduskills.plus/grfs
Organizacje partnerskie:
- Kultur- und Bildungsprojekte e.V. (Niemcy) www.facebook.com/kubiproberlin/
- Studio Gaus GmbH (Niemcy) www.studiogaus.com
- Österreich Institut GmbH(Austria) www.oesterreichinstitut.at
- Inter-kulturo mednarodni kulturno izobraževalni center d.o.o. (Słowenia) www.interkulturo.si
- Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (Polska) www.up.krakow.pl
- Vilniaus universitetas (Litwa) www.vu.lt
- Niedersaechsisches Institut fuer fruehkindliche Bildung und Entwicklung e.V. e.V. (Niemcy) www.nifbe.de
POZASZKOLNA EKSPOZYCJA NA JĘZYK ANGIELSKI

W ciągu ostatnich piętnastu lat zainteresowanie badaczy procesem przyswajania języka obcego skoncentrowało się na wpływie czynników pozaszkolnych, wykraczających poza ramy formalnej edukacji, na proces nauki języka (por. Sundqvist, 2009; De Wilde, Brysbaert, Eyckmans, 2019; Muñoz, Cadierno, 2021). Ekspozycja na język angielski, który stał się nie tylko językiem międzynarodowym, ale również dominującym w przestrzeni internetowej, jest powszechna i coraz bardziej intensywna. W swoich badaniach dr Agata Wolanin analizuje wpływ pozaszkolnej ekspozycji na język angielski na kompetencje językowe uczniów oraz ich motywację do nauki.
Publikacje:
https://pressto.amu.edu.pl/index.php/n/article/view/45177
https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/pj/article/view/11843